Sziget 2008
Een aantal weken geleden was het Obudai eiland in Boedapest het toneel van het Sziget festival. Sziget vierde zijn 15e verjaardag en is al even uitgegroeid tot één van de grootste festivals op deze aarde. Het festival duurt in 2008 twee dagen korter dan voorheen om de buurt te ontlasten. Vorig jaar trok er al een heel leger Hollanders richting het festival en dit jaar zullen dat er nog meer zijn. Tijd voor een verslag van dit evenement.
dag 0
Dag 0 van Sziget is (zeker voor een bezoeker die voor de eerste maal Sziget bezoekt) vooral een dag van ontdekking. Ik bezocht Sziget voor de tweede maal, maar na vorig jaar dag 0 gemist te hebben ging dit ook voor mij op. Je krijgt prima de kans om te acclimatiseren op het eiland en je kampeerplek in te richten of te versieren. De hele ochtend en middag is er namelijk nog geen optreden te zien op het eiland. Voor bezoekers die zich liever wel laten entertainen is er wel al van alles te doen. Zo is onder andere de festivalmarkt al open, er kan gezwommen en gesport worden, je kan biechten bij een rabbi of een kopje thee drinken met een pater en er is een jongleerveld. 's-Avonds is er één concert te bekijken op de main-stage. Waar dat vorig jaar nog een Hongaarse 'topper' was, zou dit jaar Iron Maiden het podium betreden.
Een vrij aansprekende naam dus, wat ook wel te merken was aan de drukte. De paden van het eiland werden al druk bewandeld en het viel op dat er heel veel Hongaarse bezoekers met dag-polsbandjes rondliepen. Kennelijk zijn er dus genoeg Maiden liefhebbers in Hongarije te vinden.
Nadat ik me de hele dag onder een heerlijk zonnetje bezig gehouden had met het bijkomen van de eerdere weken van mijn vakantie en het drinken van het Hongaarse brouwsel 'Arany Aszok' werd het avond. Tijd om in actie te komen en me richting de mainstage te begeven. Lauren Harris, de supportact van Maiden en tevens dochter van Steve Harris, was al begonnen toen ik me nog bezighield met wandelen en eten. Eten is overigens echt geen straf op Sziget. Ongeveer alles wat je maar zou willen eten is wel ergens te koop en in vergelijking met Hollandse prijzen is het nog betaalbaar ook.
Met een volle maag en een verse pils liep ik dan uiteindelijk het veld voor de mainstage op en hoorde daar de laatste noten van Lauren Harris. Hierna begon het wachten op Iron Maiden. Als kleine jongen was Maiden één van mijn favorieten, ook had ik Maiden al een aantal jaar niet live zien spelen. Ik keek dan ook best wel uit naar het zien van deze show.
Een half uur eerder dan gepland werden de lampen gedoofd en zou het eindelijk gaan beginnen. De videoschermen naast het podium lieten een vermakelijk filmpje zien waarin je Iron Maiden & crew naar het festival zag vliegen. Alle malen dat ik Maiden eerder live zag spelen leverden ze een geweldig strakke show af wat ook nu weer gebeurde. Bruce Dickinson liet het publiek weten dat dit de grootste Iron Maiden show in Hongarije ooit was en dat deze avond vooral gaat om de Iron Maiden show. Gelukkig werden we niet vermoeid met veel nieuw materiaal, maar imponeerde Maiden met vele klassiekers als 'Run to the Hills' , 'Wasted Years' , 'The Number of the Beast' en 'Rime of the Ancient Mariner'. Gecombineerd met een mooi decor, een puike lichtshow en het één en ander aan vuurwerk liet Iron Maiden weten wie ze zijn, wat ze kunnen en wat ze al jaren graag doen! Na ongeveer 2 uur was de laatste noot gespeeld. Wat mij betreft een prachtige sentimentele avond. Het enige wat ik aan te merken had was dat het geluid over de volledige linie een tikkeltje harder had mogen wezen.
Na Iron Maiden maakte ik kennis met 'Unicum', zoals mij verteld werd is dit een oud traditioneel Hongaars kruidendrankje. Ik kan iedereen het drankje aanraden, maar het heeft er wel voor gezorgd dat ik er vrij lang over heb gedaan om terug te wandelen naar mijn tent en dat ik daarna heerlijk sliep.
dag 1
De eerste echte dag van het festival begon voor mij wederom bij het hoofdpodium. Dit podium werd vandaag namelijk geopend door het hier ongetwijfeld welbekende Anti-Flag. Over Anti-Flag valt veel te zeggen, maar vandaag op Sziget zetten ze een leuke vrolijke show neer en weten daarmee ook het publiek te bespelen. Waar bij aanvang van de show het veld nog bijna leeg was, stond dit na afloop toch zeker half vol en werd er in de voorste regionen enthousiast 'gedanst'. Voor Anti-Flag was dit de eerste Hongaarse show en ik denk dat ze aan deze show zeker weer wat nieuwe fans overhouden.
De volgende groep waar ik aanbeland heeft al heel wat Hollandse festivals aangedaan. Vandaag spelen ze voor het eerst op een Hongaars festival. Flogging Molly speelt zo ongeveer precies dezelfde set als op Pinkpop eerder dit jaar. Hier in Hongarije is het feest gelukkig wel nog een stuk groter in vergelijking met Pinkpop. De sfeer in het publiek is echt super, ongeveer iedereen maakt er een feestje van. Na de 'hits' gespeeld te hebben gecombineerd met toch wel veel nummers van het laatste album (Float) laat Flogging Molly een vrolijk, enthousiast, bezweet publiek achter wat nog minuten lang bleef schreeuwen om meer. Tijd om te wandelen naar het World Music podium, daar stond Leningrad namelijk geprogrameerd. Deze band was me namelijk een jaar eerder erg goed bevallen. Leningrad, een ska-punk-folk-hoempapa band uit Sint-Petersburg, maakt mijn verwachtingen in ieder geval waar. In de schemering kan er op hetzelfde tempo, en sneller, doorgedanst worden na Flogging Molly. Het World Music veld zelf vond ik ook erg sfeervol. Later op de avond zal er een feest plaatsvinden bij dit podium, maar dan wel op veel kleinere schaal. Na het laatste optreden zet de bar achteraan het veld zijn speakers een stuk harder en staat deze al snel afgeladen met (voornamelijk Franse) festivalbezoekers. De bar is haast niet meer bereikbaar en de tafels staan vol met uitgelaten mensen die tegen elkaar opzingen. Wat mij betreft één van de leukere plekken later op de avond. Vandaag zou ik eerst nog één laatste band gaan bekijken. In de 'A38 tent' speelde Kultur Shock. De bandnaam spreekt voor zich, want de bandleden komen uit alle windstreken, zo ook de invloeden. Dit podium zelf vond ik erg tegenvallen. De 'A38' was namelijk een grote wit-plastieken hok met een podium waardoor het nogal galmde. Kultur Shock speelde een goede en vooral enthousiaste set. Gino is met zijn ADHD en opvallende uiterlijk een prima frontman. Zelf bezong hij zichzelf met de woorden: "I'm weird, I grow a beard. I shave my head, but I leave the dread', wat prima bij hem past. Na Kultur Shock is het wat bands betreft gedaan voor vandaag. Op vele plaatsen en in alle tenten gaat het feest tot diep in de nacht door. Morgen meer... Als alles goed gaat zal mijn dag morgen beginnen met the Presidents of the United States of America. Een band die ik vroeger vaak beluisterde en nog nooit live gezien heb.
dag 2
Toen ik wakker werd realiseerde ik mezelf dat we onze tenten best wel goed hadden gepositioneerd. Voorlopig had ik namelijk prima kunnen uitslapen elke dag op het eiland terwijl het erg warm was. Waar bomen al niet goed voor zijn. Later dan gepland vertrok ik dan ook richting the Presidents. Onderweg werd mij weer eens duidelijk waarom je nooit echt een planning moet maken op een festival. Ik werd namelijk opgehouden door een aantal straatmuzikanten welke op de paden marcheerden. Het bleek te gaan om een groep genaamd 'La Zikabilo' uit Frankrijk. De vrolijke trompetgeluiden bleken voor mij als koffie te werken, want ik liep een stuk energieker verder naar het hoofdpodium. Daar aangekomen hoorde ik the Presidents 'Peaches' spelen en bleek dat ik ongeveer een half uur gemist had. Erg veel publiek was er niet afgekomen dus liep ik vlug door naar voren om de laatste helft van de show mee te pikken. Vanaf toen was het ook een feest der herkenning. Het publiek werd getrakteerd op de bekende nummers waar de band naam mee heeft gemaakt. Ik kwam er wel achter dat ik the Presidents niet meer zo cool vond als vroeger.
Na de show heb ik me gezien de warmte niet veel bewogen. Dat was ook niet nodig, want even later zou Millencollin spelen. Millencollin is voor mij een beetje een moeilijk verhaal. Pennybridge Pioneers, Life on a Plate en For Monkeys zijn wat mij betreft geniale platen die ik over jaren nog zal beluisteren. Op het podium heeft Millencollin me echter al meerdere malen teleurgesteld. Vandaag bleek dat niet anders. Na Kingwood en Home from Home is de band een andere weg ingeslagen en is de 90's punk-rock attitude verdwenen. In het half uur wat ik bekeken heb was 'Bulion' het enige nummer van de oudere albums. Ook speelde de band dit nummer ook nog eens heel belabberd. Hierna ben ik weggelopen om mijn heil ergens anders te zoeken en dat lukte prima.
Toen ik langs de 'A38' liep hoorde ik namelijk ook hier punkrock uit de hal komen. Hier moest ik dus even naar binnenlopen. Ik bleek te zijn beland bij de show van het Oostenrijkse Mohandas. Deze band mocht op Sziget spelen wegens het winnen van de Oostenrijkse editie van Emerganza. De band speelde, in tegenstelling tot Millencollin, hun nummers vol enthousiasme ondanks er maar 20 man publiek te vinden was. Ik kan me zo voorstellen dat je op meer hoopt, of meer verwacht, wanneer je weet dat je op Sziget mag spelen. Hier liet de band in ieder geval niks van blijken. Mohandes is één van mijn ontdekkingen dit jaar.
Later op de dag speelde een andere band waar ik naar uitkeek, Che Sudaka. In Wageningen is de band inmiddels al 'groot' door twee geweldige shows op de bevrijdingsfestivals 07 en 08. Ik was erg benieuwd hoe het was om de band ergens anders te zien. Ik had verwacht dat het erg druk zou worden, dat bleek wat tegen te vallen. Na de eerste nummers was de band er wel al in geslaagd elke aanwezige in de tent in beweging te krijgen en vlogen tientallen ballonnen door de lucht. De Spanjaarden hielden het ongeveer 5 kwartier op ongeloofelijk hoog tempo vol. Hierna verkochten ze, zoals ik al eerder van ze gezien had, hun shirts en cd's gewoon zelf voor het podium. Wat moet dat dan kosten? Nou 5 euro per shirt of cd. Ik blijf het mooi gebaar vinden dat deze band hun merchandise zo DIY verkoopt waar anderen het aan het festival overlaten. Natuurlijk kost een shirt dan wel ineens 4 x 5 euro. Na Che Sudaka heb ik me de rest van de avond vermaakt bij een soort balkan beats dj in de Roma tent.
dag 3
Deze dag begon voor twee mensen van onze groep net als elke ochtend met een wandeling naar de Auchan, de plaatselijke supermarkt. Nou heb ik eerder in Frankrijk supergrote Supermarches gezien, maar dit slaat echt alles. De Auchan is pas echt mega. Ik herinner me het aantal niet helemaal, maar ik geloof dat er 43 kassa's waren. Voor een euro of 10 werd hier elke ochtend een ontbijt gehaald voor acht man, zeker 2 maal zo goedkoop en veel meer keus in vergelijking met de supermarkten op de campings. Daarom was dit gelijk een mooie manier om ons te stereotyperen als Hollanders en voor zuinig te gaan. Vandaag was het alwéér een hete dag. Niets om over te klagen, maar samen met desinterresse heeft dit er in geresulteerd dat de eerste band die ik vandaag zag pas om 18:00 uur speelde. Dit was het Hongaarse 'Alvin és a Mókusok' wat Hongaars is voor 'Alvin & the Chipmunks'. De band stond als ska-punk omschreven in het programmaboekje dus wilde ik deze lokale band een kans geven. Hoewel ik erg onder de indruk was van de drummer kon de band niet overtuigen. Van ska was al helemaal geen sprake. Het publiek deerde dit niet en zong woord voor woord mee. Hierdoor kreeg ik de indruk dat ik aan het kijken was naar de Hongaarse Heideroosjes. Vanwege het enthousiasme van het publiek heb ik de hele show gezien. Conlusie: Absoluut niet denderend, maar wel een feestje.
Als puber op de middelbare school had ik een Duits vriendinnetje, Francisca heette ze. Hoewel deze 'verkering' nergens heen ging heb ik dankzij haar wel kennis gemaakt met de volgende band die ik zou bekijken. Toen ik naar het hoofdpodium liep zag ik dat dit volledig was afgedekt met een zwart doek waarop te lezen was: 'ACHTUNG, JAZZ!'. Op de geplande tijd begon achter het doek een band te spelen. Halverwege het nummer viel het doek en kwamen de drie heren van Die Ärtze tevoorschijn. Vanwege de geschiedenis had ik ver van tevoren al besloten dat dit één van mijn must-see optredens zou worden. Ondertussen was het ook band waar ik niet al te hoge verwachtingen van had. Gelukkig bleek dit compleet onterecht en werd het optreden een hoogtepunt. Die Ärtze speelde voornamelijk, zelfs voor mij, bekende nummers. Tussen de nummers door en tijdens nummers worden constant grappen gemaakt. Het maken van grappen tijdens een optreden vind ik over het algemeen overbodig, maar sommige bands (NOFX, Blink 182) kunnen het wat mij betreft maken. Vanavond zag ik gelukkig weer een band die dat prima doen kan. Ook opmerkelijk is dat je bij een dergelijke show gelijk ziet hoeveel Duitsers er op het festival zijn. Het lijken wel Hollanders, ze komen met heel veel.
Erg voldaan, na dit optreden moest ik me nu zetten tot nadenken. Op de mainstage zou even later de avond afgesloten worden door de Sex Pistols terwijl in de Roma tent het Franse La Caravan Passe zou spelen. Wegens plichtsbesef (ik zou immers deze review schrijven voor PUNX.nl) en historisch besef ben ik begonnen bij de Sex Pistols. Toen de show begon had ik er al een vreemd gevoel bij. Een band als de Sex Pistols, jaren na dato, als een all-star rockband voor tienduizenden toehoorders. Hoewel ik dit vreemd vond werd er muzikaal veel beter gepresteerd dan door mij verwacht. Als je bekijkt hoeveel nummers er ooit door de Sex Pistols zijn gemaakt en dat af zet tegen de 1 1/2 uur speeltijd zal je begrijpen dat er geen essientieel nummer gemist werd.
Toch heb ik me laten verleiden om even een half uurtje het mainstageveld te verlaten, zodat ik nog even een impressie van La Caravan Passe kon krijgen. Deze pauze tijdens de Sex Pistols bleek niet zo'n heel gek plan, want La Caravan Passe was weer één van die bands waarvan ik naam zeker zal onthouden. De volledige Roma-tent stond afgeladen met mensen die constant in beweging waren. Op het podium een bont en tevens bont gekleed gezelschap met een aantal toeters. De band maakt ska met heel veel balkan-invloeden. Zoals bij bijna elke soortgelijke band ligt het tempo en de kwaliteit van de muzikanten heel hoog.
Na dit optreden ben ik na het halen van een noodzakelijke trui snel terug gegaan naar deze tent voor meer van ongeveer dezelfde invulling als de vorige nacht. Oostblok deuntjes, alcohol and a good time.
dag 4
Deze middag bezochten wij het Luminarium. Het Luminarium is een groot opblaasbaar kunstwerk waarin gelopen en gelegen kan worden. Van binnenuit kom je terecht in een soort opblaasbaar paleis. Het ziet er werkelijk waar prachtig uit door de inval van het zonlicht en het gebruik van vorm en kleur. Zelf ben ik geen groot kunstkenner, maar hiervan was ik zeker onder de indruk. Geniaal is het ook dat je overal aan mag zitten, mag gaan zitten of liggen om te relaxen. Ook fijn zijn de medewerkers die je besproeien met water. Dat is ook wel nodig want warm worden doet het wel in een groot opblaasbaar plastieken omgeving. Ik heb het Luminarium niet gezien zonder dat er een rij voor stond. In mijn geval duurde het wachten ongeveer een kwartier en dat is het zeker waard.
Muzikaal begon mijn dag bij Punish Yourself in de Hammerworld. Besloten werd om deze band te bezoeken vanwege de combinatie van de bandnaam met de foto in het programmaboekje. Daar stonden ze namelijk volledig ge-bodypaint of geschminkt in. Dit was op het podium ook het geval en dat bleek het enige noemswaardige aan de band. Het ziet er allemaal heel lachwekkend uit en de mix van playback en live muziek veranderde hier niks aan. Baggerband.
Tijd voor de volgende teleurstelling, Serj Tankian, op Pinkpop een kans gegeven en daar faalde de man. Vandaag gebeurde dit wederom. Eentonig, ongeinspireerd, slecht geluid. Meer woorden wil ik er eigenlijk ook niet aan vuil maken.
Na Serj had ik even niet meer te klagen over slechte muziek sterker nog, ik moest nodig een keuze maken in het volgende tijdslot. Het hoofdpodium zou namelijk worden afgesloten door R.E.M. terwijl even verderop Goran Bregovic het World Music podium afsloot. In hetzelfde tijdslot speelden ook het New York Ska Jazz Ensemble en Messugah welke ik normaliter ook wel even zou bezoeken. Uiteindelijk ben ik Goran Bregovic gaan bekijken. Goran Bregovic zijn muziek is vooral bekend van de door zijn goede vriend, Emir Kusturica, geregisseerde films als Underground, Black Cat White Cat en Life is a Miracle. Vanavond speelde Bregovic nummers uit de films, nummers van zijn laatste album en nummers van zijn rock-opera 'Carmen with a happy ending. Afgelopen Eurovisie songfestival was Bregovic nog te bewonderen op het podium in Belgrado. Niet als deelnemer, maar als artiest uit het organiserend land. Op Sziget bewees Bregovic dat hij met zijn charisma voor een groot publiek nog steeds een intieme show kan brengen. Een groot deel van het publiek bleek duidelijk aanwezig om bekende nummers als "Gas, gas" en "Kalasnikov" te horen en schreeuwde tot vervelens toe om deze nummers. Bregovic voldeed aan de wensen van deze personen, maar zette ook een boeiende gevarieerde set neer samen met zijn Wedding & Funeral band. Na deze act was voor mij de dag muzikaal gezien over. Na nog een paar uurtjes extreem lui te zijn geweest viel ik in slaap.
dag 5
Of een festival nou 1,2,3, of 7 dagen duurt. Alle feestjes houden ooit op. Vandaag zou de laatste festivaldag van Sziget 2008 zijn wat toch wel een vervelend besef was bij het opstaan. Ik heb geen vernieuwend verhaal over het opstaan en op gang komen, want net als gisteren ging dit moeizaam. De eerste act waarvoor opgestaan en gewandeld werd was Pendulum met zijn live set... Net als Serj een act om weinig woorden aan vuil te maken, want ja de crew had een ongeluk gehad dus was er helemaal geen show. In een vervanger was niet voorzien.
De eerste groep die ik de laatste dag zag was zodoende Pro-Pain. De mannen beginnen een kwartier te laat in de Hammerworld wat even geen metalparadijs meer is, want Pro-Pain heeft weinig met metal te maken. Zoals ik gehoopt had werd dit de enige goede harcore show van het festival, dat Pro-Pain ongeveer de enige harcoreband was op Sziget maakt even niet uit. Het Hammerworldpubliek leek Pro-Pain vooral een pauze op hun dag te vind te vinden. Doordat honderden langharige metalheads buiten stonden of ergens eten haalden speelde Pro-Pain voor een nog niet half gevulde tent. Een ruim half uurtje later was de show ook al weer over.
Met het einde in zicht bleef er 1 groep over waar ik erg benieuwd naar was. Dit is het Hongaarse Besh-O-Drom. Dat betekende meer trompetten, meer balkaninvloeden en meer gehos. De Hongaren spelen hun nummers af wat allemaal erg goed klinkt. Ik had alleen wel verwacht dat de band in Hongarije zelf veel bekender zou zijn. Ook wekte de band niet echt de indruk dat er voor 'thuispubliek' gespeeld werd. Er was weinig interactie met het publiek waardoor het een en ander wat zakelijk overkwam. Achteraf was ik wel overtuigd van de kwaliteit van de band en ging op zoek naar een cd. Hier liep ik voor de zoveelste maal deze week tegen dezelfde muur aan. Buiten het hoofdpodium om is er werkelijk waar nergens een centraal merchandise punt te vinden van de spelende groepen. De info dames en heren met 'Can I help you' op de shirts sturen je het hele terrein over, maar mijn cds heb ik nog altijd niet gevonden.
Later die nacht zou JUSTICE nog een set laten horen in de Party Arena waar ik nog toeschouwer wilde zijn. Dit kostte uiteindelijk nog heel wat moeite en was enigzins teleurstellend.
Om wat tijd te doden keek ik eerst naar Kocani Orkestar uit Macedonië. De band speelde op het zigeuner georiënteerde Roma podium. Net als eerder deze week bij La Caravan Passe was de tent afgeladen en uitgelaten. Het Orkestar speelde, in vergelijking met vele andere groepen deze week, vrij rustige zigeunermuziek met supersnelle uitschieters. Het publiek leek na bijna een week feestvieren nog superfris en energiek. Dit zorgde ervoor dat de zanger van het Kocani Orkestar de tent inkeek alsof hij nog nooit eerder iets dergelijks gezien had. Jaja, de artiesten waren duidelijk onder indruk van het publiek in plaats van andersom. Als het aan de band had gelegen stonden ze nu nog te spelen denk ik, maar door beveiligers werd al snel duidelijk gemaakt dat het bijna eindtijd was. Met nog één laatste nummer en duizend maal dank aan het publiek nam de band afscheid. De zoveelste band die veel indruk op me maakte deze week en wederom geen cd te vinden.
Eerder vertelde ik al dat JUSTICE me wat teleurstelde. Wat een geniale afsluiter van mijn vakantie zou moeten worden viel gewoon in het water. Door het feest bij het Kocani Orkestar en de onbekende aanvangstijd van JUSTICE kwam ik ruim na aanvang pas aan. Even dacht ik goed op tijd te zijn, omdat de tent leeg leek en er een rij stond. De tent bleek echter bomvol en niemand mocht meer naar binnen. Uiteraard laat ik me niet zomaar een show ontnemen dus vond ik een mooi tentdoek om onderdoor te kruipen. Eenmaal binnen bleek het minimaal 50 graden en haalde ik een pilsje wat door de drukte even duurde. Met een vers pilsje nam ik plaats op een redelijk rustige plek en jawel, ik was bij het laatste nummer aanbeland. Door het een en ander heb ik dus eigenlijk niks meegekregen van JUSTICE behalve wat flarden geluid, ik ging echter meer om het feestje in de tent dan voor de muziek. Zo bleek JUSTICE één van mijn slechtste festivaluitsmijters ooit.
Het was gedaan, voorbij en over. Morgen zou ik naar huis vliegen. 4 weken vakantie, bijna een week Sziget. Ik heb het overleefd, ik heb me vermaakt, het was geniaal. Nog één maal naar de cocktailbar voor een paar emmers geimproviseerde cocktails, omdat ook hier het einde in zicht kwam. Vele soorten drank waren uitverkocht. Na de cocktails heb ik nog één van de meest geniale doucheavonturen gehad midden in de nacht. Ook kwam ik er toen achter dat warm water wel bestond in Hongarije, al mijn eerdere douches op Sziget hadden een Noordpool-temperatuur.
Tijd om afscheid te nemen van het Obudai eiland. Als ik in Nederland aan leken uitleg wat Sziget is omschrijf ik dit meestal als 'Lowlands in het kwadraat' en dat onderstreep ik na deze week nog steeds. Ik verwacht dat Sziget in 2009 gewoon weer op dezelfde locatie plaats zal vinden, ook al zijn er geurchten dat dit niet het geval zou zijn. Nog 358 nachtjes slapen..